0,00 zł

tel: 602 427 228

0,00 zł

Nowe przepisy dotyczące ochrony roślin w 2025 roku

15 czerwca, 2025
Środki ochrony roślin, Nawozy, Nawozy BIO, Nowości AGRO, polityka, Rolnictwo, Uprawa i technologia

Rok 2025 stanowi przełomowy moment dla sektora ochrony roślin w Polsce i całej Unii Europejskiej. Wprowadzane zmiany legislacyjne obejmują zarówno wycofywanie niebezpiecznych substancji chemicznych, jak i promowanie innowacyjnych, przyjaznych środowisku rozwiązań w rolnictwie. Rolnicy oraz producenci żywności muszą przygotować się na znaczące przekształcenia, które wpłyną na sposób prowadzenia upraw w nadchodzących latach.

Wycofywanie substancji chemicznych – koniec epoki popularnych pestycydów

Metrybuzyna – ostatni rok stosowania

Jedną z najważniejszych zmian w 2025 roku jest definitywne wycofanie metrybuzyny, substancji szeroko stosowanej w ochronie upraw przed chwastami1 2. Wszystkie państwa UE zostały zobligowane do wycofania do 24 maja 2025 r. zezwoleń na wprowadzenie środków ochrony roślin zawierających tę substancję czynną1. Decyzja o nieodnowieniu zatwierdzenia metrybuzyny została podjęta ze względu na to, że substancja ta posiada właściwości zaburzające funkcjonowanie układu hormonalnego w odniesieniu do wydzielania hormonów tarczycy u ludzi1.

Wycofanie metrybuzyny szczególnie dotknie rolników uprawiających ziemniaki, ponieważ zamienne preparaty będą wymagały zwiększonej liczby zabiegów, co podwyższy koszty ochrony upraw przed chwastami1. Lista preparatów zawierających metrybuzynę obejmuje 22 herbicydy, w tym popularne produkty takie jak Arcade 880 EC, Aurelit 70 WG, Avatar 293 ZC czy Buzzin2.

Inne wycofywane substancje

Oprócz metrybuzyny, w 2025 roku z rynku znikają także inne ważne substancje czynne2 3:

Tritosulfuron – stosowany w uprawach herbicyd
Mepanipirym – fungicyd, którego zezwolenia wygasły 20 listopada 2024 r., z możliwością stosowania do 20 kwietnia 2025 r.
Dimetomorf – fungicyd używany w 9 preparatach, w tym Banjo Forte 400 S.C., Cabrio Duo 112 EC czy Orvego 525 S.C.
Flufenacet – herbicyd, którego zatwierdzenie nie zostało odnowione, z terminem wycofania do 10 grudnia 2025 r.4

Nowe produkty na rynku – innowacje w ochronie roślin

Nowoczesne fungicydy i herbicydy

Pomimo wycofywania starych substancji, 2025 rok przynosi również pozytywne zmiany w postaci nowych środków ochrony roślin5. Firma ADAMA przedstawiła sześć nowości, w tym cztery nowe fungicydy: Forapro, Avastel, Maganic i Maxentis, oraz dwa herbicydy: Edaptis i Timeline Power Pak5.

Szczególną uwagę zasługuje Forapro – fungicyd T1 o szerokim spektrum działania, który zapewnia kontrolę głównych chorób zbóż na początku sezonu5. Produkt wykazuje podwójne działanie dwóch składników aktywnych wzmocnione unikalną technologią formulacji Asorbital, skutecznie zwalczając mączniaka prawdziwego, łamliwość podstawy źdźbła, septoriozę liści oraz rdze5.

Zmiany w płatnościach i systemach wsparcia

Biologiczna uprawa – nowy ekoschemat

Od 2025 roku wprowadzono znaczące zmiany w systemie wsparcia dla metod biologicznych6 7. Dotychczasowy ekoschemat “Biologiczna ochrona upraw” został przemianowany na “Biologiczna uprawa” i rozszerzony o drugi wariant6 7.

Stawki płatności na 2025 r.:

Wariant 1: mikrobiologiczne środki ochrony roślin – 89,89 euro/ha
Wariant 2: nawozowe produkty mikrobiologiczne (NPM) – 22,47 euro/ha7 8

Nowy wariant umożliwia rolnikom otrzymanie wsparcia za stosowanie nawozowych produktów mikrobiologicznych, które muszą znajdować się na wykazie IUNG-PIB w dniu zakupu i być nabyte nie wcześniej niż 15 lipca 2024 r.7.

Integrowana Produkcja Roślin (IPR)

Rok 2025 wprowadza istotne zmiany w zasadach przyznawania płatności w ramach IPR9. Nowe regulacje wprowadzają zróżnicowane stawki płatności w zależności od grupy upraw:

Grupa upraw sadowniczych: 342,70 EUR/ha
Grupa upraw jagodowych: 309,21 EUR/ha
Grupa upraw warzywnych: 309,21 EUR/ha
Grupa upraw rolniczych: 146,07 EUR/ha
Aronia: 146,07 EUR/ha9

Regulacje europejskie – wpływ na krajowe przepisy

Strategia “Od pola do stołu”

Komisja Europejska kontynuuje realizację założeń Europejskiego Zielonego Ładu, w ramach którego do 2030 roku planuje się redukcję stosowania pestycydów o 50%10 11. Strategia “Od pola do stołu” zakłada wprowadzenie sprawnego, zdrowego i przyjaznego dla środowiska systemu żywnościowego12.

Pomimo wcześniejszego wycofania przez Komisję Europejską kontrowersyjnego projektu rozporządzenia SUR (Sustainable Use Regulation), który zakładał radykalne ograniczenia w stosowaniu pestycydów13, prace nad nowymi regulacjami trwają nadal. Komisja zapowiedziała przedstawienie nowego, bardziej dojrzałego projektu, stworzonego przy zaangażowaniu zainteresowanych stron13.

Zaostrzenie kontroli importu

UE planuje znaczące zaostrzenie norm dotyczących importowanej żywności14 15. Jednym z kluczowych założeń jest uniemożliwienie powrotu do Unii zakazanych pestycydów poprzez import oraz zakaz ich produkcji na eksport do państw trzecich15. Komisja planuje również powołanie specjalnej grupy zadaniowej, której celem będzie zaostrzenie kontroli importu poprzez zwiększenie liczby inspekcji15.

Ochrona owadów zapylających

Nowy ład dla zapylaczy

W odpowiedzi na alarmujący spadek liczby dzikich owadów zapylających, Komisja Europejska przedstawiła “Nowy ład na rzecz owadów zapylających”16. Inicjatywa określa cele na 2030 r. w ramach trzech priorytetów: lepszej ochrony gatunków i siedlisk, odtwarzania siedlisk w krajobrazach rolniczych oraz łagodzenia wpływu stosowania pestycydów na owady zapylające16.

Działania mają uzupełnić przyszłe krajowe plany odbudowy, a kraje będą musiały określić środki służące odwróceniu spadku liczebności populacji owadów zapylających do 2030 r.17.

Rolnictwo ekologiczne – uproszczenia i zmiany

Modyfikacje w płatnościach ekologicznych

W 2025 roku wprowadzono istotne uproszczenia w interwencji Rolnictwo ekologiczne18 19. Zmiany obejmują odejście od obowiązku wskazywania numerów identyfikacyjnych zwierząt przy składaniu oświadczeń, umożliwienie całorocznego utrzymywania na trwałych użytkach zielonych wszystkich gatunków zwierząt oraz możliwość dokonania zmiany uprawy rośliny dwuletniej po pierwszym roku jej uprawy18.

Małe gospodarstwa ekologiczne o powierzchni nie większej niż 10 ha mogą otrzymać wsparcie w jednakowej wysokości 1 640 zł/ha, niezależnie od grupy upraw18.

Nowe sankcje i przepisy karne

Ministerstwo zaproponowało rozszerzenie systemu kar w płatnościach ekologicznych, wprowadzając nowe sankcje za nieprzestrzeganie przepisów19. Zmiany dotyczą również przeniesienia niektórych upraw, takich jak soczewica jadalna i babka lancetowata, do innych pakietów ze zmianą stawek płatności19.

Bezpieczeństwo fitosanitarne

Kontrole i certyfikaty

System kontroli fitosanitarnej pozostaje kluczowym elementem ochrony roślin20 21. Państwowa Inspekcja Ochrony Roślin i Nasiennictwa kontynuuje szerokie działania ochronne, kontrolując granice pod kątem szkodników i chorób, nadzorując pola uprawne oraz miejsca obrotu roślinami20.

Świadectwa fitosanitarne pozostają obowiązkowe przy imporcie produktów roślinnych na teren UE, z wyjątkiem ananasów, bananów, daktyli, durianów i kokosów22. Kontrolę sanitarną muszą przejść m.in. sadzonki drzew i krzewów, nasiona, świeże warzywa i owoce oraz wyroby z drewna22.

Perspektywy i wyzwania

Adaptacja gospodarstw rolnych

Zmiany wprowadzone w 2025 roku wymagają od rolników znacznej adaptacji23. Wprowadzenie mechanizmu warunkowości społecznej uzależnia wysokość dopłat od przestrzegania wybranych krajowych przepisów z zakresu prawa pracy i zasad BHP23. Od stycznia 2025 r. jest to obowiązkowy element systemu płatności we wszystkich państwach UE23.

Inwestycje w alternatywne metody

Wzrost kosztów związany z wycofywaniem skutecznych substancji chemicznych wymusza inwestycje w alternatywne metody ochrony roślin24. Państwa członkowskie mogą przez 5 lat czerpać z WPR środki na wsparcie rolników w tej transformacji10.

Planowane jest również przyspieszenie dostępu do biopestycydów jako alternatywy dla środków chemicznych oraz ostrożniejsze podejście do wprowadzania kolejnych zakazów pestycydów15.

Podsumowanie

Rok 2025 stanowi punkt zwrotny w europejskiej polityce ochrony roślin. Wycofywanie substancji o wysokim ryzyku, takich jak metrybuzyna, przy jednoczesnym wprowadzaniu innowacyjnych rozwiązań biologicznych, wymaga od rolników elastyczności i gotowości do zmian. Nowe systemy wsparcia finansowego, choć bardziej złożone, oferują możliwości rozwoju zrównoważonego rolnictwa.

Kluczowym wyzwaniem pozostaje zachowanie równowagi między ochroną środowiska a rentownością produkcji rolnej. Powodzenie tej transformacji będzie zależało od skuteczności wdrażania nowych przepisów oraz dostępności alternatywnych rozwiązań technologicznych dla rolników.

*** W celu złożenia zamówienia prosimy o kontakt telefoniczny ***